Johan Spijksma is exportadviseur van de DNHK (Nederlands-Duitse handelskamer).

De Duitse markt biedt veel potentieel voor exporterende bedrijven. Voor Nederlandse ondernemingen met een webshop is de Duitse markt vanwege het aantal koopkrachtige consumenten en de aanwezige infrastructuur een interessante exportbestemming. Uit onderzoek blijkt echter dat Duitse consumenten voornamelijk in zee gaan met in Duitsland gevestigde webshops. Het kan voor Nederlandse webshopeigenaren dan ook zeker van voordeel zijn om ook in Duitsland een vestiging te openen. Ondernemingen kunnen in deze samenhang kiezen voor een Duits (post)adres met een Duits telefoonnummer, zodat de consument zich geen zorgen hoeft te maken over eventuele taalbarrières. Ook de oprichting van een zelfstandige Duitse dochteronderneming in de vorm van een GmbH (“Gesellschaft mit beschränkter Haftung”) met Duitstalig personeel is een overweging waard.

Ondanks het feit dat de Duitse markt pal naast de deur ligt, dient de ondernemer er rekening mee te houden dat een aantal zaken in Duitsland toch anders functioneert. Om een bedrijf in Duitsland op te richten, moet een ruim aantal zaken goed worden voorbereid. Zo dient ten eerste een geschikte vestigingsplaats voor de vestiging c.q. winkel te worden gezocht. Hierbij is het van belang dat de ondernemer zich bewust is van de regionale verschillen in Duitsland (bijvoorbeeld m.b.t. de te betalen belasting) en de verschillende over het land verspreide concentraties van ondernemingen die in dezelfde branche werkzaam zijn. De vestigingsplaats heeft ook consequenties voor het salaris dat de ondernemer aan eventueel later in dienst te nemen personeel dient te worden betaald. Zo ligt het salarisniveau in het oosten van de Bondsrepubliek beduidend lager dan in het westen, zoals bijvoorbeeld in de deelstaat Nordrhein-Westfalen.

Bij het zoeken naar en het in dienst nemen van Duits personeel dient de ondernemer zich bewust te zijn van de cultuurverschillen tussen beide landen. Zo wordt een Duitse vacature veelal anders opgebouwd dan een Nederlandse vacature en zien de sollicitaties van Duitse kandidaten er vaak ook anders uit dan die van hun Nederlandse counterparts. Indien er een geschikte medewerker is gevonden, krijgt de ondernemer onder omstandigheden ook te maken met een vreemd recht. Op de arbeidsovereenkomst met de in Duitsland werkzaam zijnde medewerker is over het algemeen Duits arbeidsrecht van toepassing. De ondernemer doet er dan ook goed aan om zich op dit gebied door een specialist te laten adviseren.

Indien de ondernemer ervoor kiest om in Duitsland een dochteronderneming op te richten, dient hij zich  bewust te zijn van de rechten en plichten die voortvloeien uit het zijn hoedanigheid als aandeelhouder of bestuurder. Zo is een Duitse bestuurder van een GmbH verplicht om het faillissement van de vennootschap zelf aan te melden, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan. Laat hij dit na, dan heeft dit persoonlijke aansprakelijkheid en soms zelfs gevangenisstraf tot gevolg. Ook hier geldt dat de Nederlandse onderneming zich gedegen dient voor te bereiden en waar nodig, dient te laten bijstaan door advocaten c.q. belastingadviseurs.